Ango ma nyayu yenge?
I ngei lembe ma rac ma weko ngom wotho
Yenge pa ng'om wok pi dongo pa tego ma wok ka tectonic plates upoto. I ngeye, jamb tedu ne ukadhu kud ikindgi man kero madwong wok, ma cwalu yamu ma tek i ngom. Kabedo ma turo ne timere i iye pol kare ubedo kilometre madwong piny; julwonge ni focus nyoke hypocentre. Kabedo ma malu iwi ngom utiye kabedo ma piny ucwale i iye, ma eni kama peko madwong timere i iye. Yeng ngom utiye ku kit matung tung nimakere ku kit pa fault line, ento ka timere i the pii ecopu nyayu yamo madit ma copo nyayu nyoth madit - eni julwongo ni tsunamis.
Yamu mi yeng yeng
Kite ma seismic waves wotho kudu iwi ngom
Primary wave
P waves wotho anyim man ngeye ikind ng'om, ma loko ngom i rwom acel ku wave. Gitiye pii ma mol pio pio, giwotho ku ngwec ma romo 6-11km/s (3.7-6.8mi/s), man pol kare gituc ma kwong ku dwand ma tek.
Yamu mir aryo
S waves wotho malu man piny, ma rwate ku yo ma wave ucidho i iye, ma nyayu ngwec ma nyai i ng'om. Gibedo moth uloyu P waves, giwotho ku 3.4-7.2km/s (2.1-4.5mi/s), man gicopo wotho kende kende ikind piny ma tek, ungo pii.
Awa mi mar
Muweko P ku S waves, surface waves kende re ma wotho iwi ngom man giwotho moth. Yamu mi mar, ma julwongo ku nying pa jagor mi ng'om mi Britain AEH Love, gitiye ma nyap uloyu ikind kit ario eni man gi yengo ngom ku thenge ku thenge mange, ma rwate ku yo ma yamo ucidho i iye.
Rayleigh tingo cinge
Rayleigh waves, ma julwongo ni physics mi ng'om mi Britain Lord Rayleigh, utiye waves ma weko ngom yeng yeng. Yamu ma wok iwi ngom bino mir ajiki i saa mi yeng yeng pa ngom ento pol kare nyayu peko madit ikum piny ma jutiyo kudu pi yeng yeng ma tek ma gi kelo.
No comments:
Post a Comment